ANDIRIN
10.03.2010 09:23:38
Andırın Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği
 Ana Sayfa Öneride Bulun Arkadaşına Bildir Sık Kullanılanlara Ekle 
Üye Alanı
K.Adı
Şifre
Üyelik
Şifremi Unuttum
 
Acil Telefonlar
Luzumlu Telefonlar
Telefon Kodları

LÖTTÜ

Uç ve daha fazla kişi ile oynanır. Her oyuncunun elindeki el büyüklüğünde yassı bir taş bulunur. Bu taşla başka bir düz taşı (MELE) üzerine konulmuş kabuklu ceviz büyüklüğünde yuvarlak taş (löttü taşı) düşürülür. Bir oyuncu ebe olur, bir çizgi çizilir, bu çizgiden itibaren 6-7 m. uzaklıkta düz bir taş üzerine konulan löttü taşı vardır. Oyuncular Çizginin bulunduğu yerden ellerindeki yassı taşı atarak löttü taşını düşürmeye çalışırlar. Taş düşünce oyuncu koşarak kendi taşını alıp tekrar çizginin bulunduğu yere gelmeye çalışır. Bu arada löttü taşının bulunduğu yer de bir mola yeri arak kullanılabilir. Ebe olan löttü taşını getirip melenin üzerine koyar ve diğer oyunculardan birisine kendi taşı elinde iken mele taşı ve başlangıç çizgisi arasında dokunursa o ebe olur. Oyunculardan löttü taşını vurup düşürememeleri halinde ebe olan oyuncu onların taşlarının yanında durur ve onlara taşlarını aldırmaz. Sıkışmış bulunan oyuncular taşlarını alıp çizginin bulunduğu yere gitmeye çalışır. Oyunculardan birisi löttü taşını çok uzaklara sıçratırsa ebe onu alıp gelinceye kadar oyuncular ellerindeki yassı taşları löttü taşının yerine vurarak ebeyi kızdırırlar.

ÇELLİK

Başka yerlerde oynanan çelik-çomak oyununun bir başka tarzda oynanmasıdır. Genellikle 5-6'şar kişiden oluşan iki grup arasında oynanır. Oyununun malzemeleri; 15-20 cm uzunluğunda dayanıklı ağaçtan yapılmış bir çelik, bunu fırlatmak için kullanılan 70-90 cm uzunluğunda bir sopa ve fırlatılan çelikleri havada yakalamak için oyuncu sayısı kadar çalı ve bir futbol sahasına yakın büyüklükte açık alan gereklidir. Oyunun başlangıç yerinde de bir karpuz büyüklüğünde mele taşı vardır. Takımın birisi,çalıları alarak melenin uzağında çeltikler çelinince onları ellerindeki çalılarla havada tutarak yakalayacakları bir düzen içinde durular. Çelmekle görevli olan takımın oyuncuları sıra ile çellikleri çeler. Birinci oyuncunun çeltiğine rakip takım yere düşmeden çalısı ile havada temas ederse o oyuncunun atışı boşa gider, diğeri sıraya gelir. Aşağıda bulunan oyuncular bu çeltiği havada iken çalı ile vuramazlarsa çelliğin düştüğü yerden elleri ile onu meleye doğru meleyi vurmak amacıyla fırlatır. Bu atışta çellik ile mele vurulursa veya çellik ile mele arasında bir çellik sopasından daha kısa mesafe kalırsa yine çelen oyuncu yanar. Aşağıdaki oyuncuların meleye attığı çeltiği meleden uzaklaştırmak için çelen kişinin sopa ile uzaklaştırma hakkı vardır. Melenin uzağına düşen çellik ile mele arasındaki mesafe düşen çellik sopasının boyu cinsinden ölçülür ve dört boya bir maya denir. Maya sayılırken Elife, Ganife, Hadalök, bir maya diyerek sayılır. Bu her kelimede çellik sopası bir kere katlanır. Oyunun bitişi ise baştan belirtilen maya sayısına hangi grup erken erişirse o grubun başlaması ile TOSAĞA gidilir. Tosağa gitmek, istenilen mayaya erişen ilk timin elemanlarının her birisinin çeltiği üçer kere vurması ile çeltiği mümkün olduğu kadar uzağa atmaktır. Bu timin adamlarının çelme işlemi bittikten sonra, diğer tim çelliğin düştüğü son noktadan başlayarak aksi (mele) istikamete çelmeye başlar.

İkinci tim elemanlarının üçer atışı sonucunda çelliğin son düştüğü yerle mele arasında kalan mesafede, daha kısa mesafe çelmiş olanlara uzun mesafe atanlar oyuncuların sırtına biner ve meleye kadar taşınırlar. İkinci timin çeltiklerinin toplam uzunluğu meleyi geçerse binme olmaz. Yanaz: Çellik mele merkez olmak üzere 45-50 derecelik bir açı içerisinde oynanır. Bu sınırları belirtmek için yanlara işaret konur. Bunların dışına giden çeltiklere "yanaza gitti" denir ve geçersiz sayılır. (Futboldaki taç gibi).

ÇELME TOPU

Çelme topu da çellik oyunu gibi 5-6şar kişilik iki tim arasında oynanır. Tenis topu büyüklüğünde bir top ve bunu Çelmek için kullanılan bir sopa ile futbol sahasına yakın büyüklükte bir alanda oynanır. Burada kullanılan topun yapılışı Çok ilginç olduğu için önce onu anlatalım. Vişne büyüklüğünde bir Çakıl taşı alınır. Sonra sığırların tüyleri tarak veya elin Parmakları ile taranarak toparlanır. Bu tüyler yaprak plakalar haline getirilerek suya batırılır ve taşın üzerine yapıştırılır. Bu işlem top bir tenis topu büyüklüğüne erişinceye kadar devam eder. Top bir gün kuruduktan sonra kullanıma hazırdır. Bazen topun ömrü daha uzun olsun diye etrafı bir ağ ile örülür, buna topu çitilemek denir.

Oyunun oynanması; Oyunun başlangıç yerine bir çizgi çizilir, bundan 50-75 m. kadar daha uzağa bir çizgi daha çizilir ve oyun bu iki çizgi arasındaki alanda oynanır. (Küçük bir futbol sahası gibi) Timin birisi topu çelmek için baş tarafta diğer grup ise el ile yakalamak için diğer tarafta (sahada) tertiplenir. Yakalayan gruptan bir kişi başlangıç çizgisinde bulunur ve topu çelecek olan grubun vuracağı topu uygun bir şekilde havalandırır. Topu çelen oyuncu topun havada kalış süresi içerisinde başlangıç noktasından sonuç noktasına kadar koşmaya çalışır. Bu iki nokta çelen oyuncular için emniyetli saha olarak kabul edilir. Çelen oyuncu bu arada koşarken topu yakalayan oyucuların kendisine attığı topla vurulursa bütün takım yer değiştirir ve top yakalama yerine gider. Çelen oyuncu çeldikten sonra sona vuramayacağını anlarsa başlangıç çizgisinden itibaren belirli bir aralıkta dizilir. Bu aralık o oyuncunun bir uzun atlama mesafesi kadardır. Bu noktada alttaki grup burada bekleyen oyuncuya topla vurursa o oyuncu bu arayı uzun atlama ile atlamak zorundadır. Bunu başaramazsa yine takımlar yer değiştirir. En çok çelme bölümünde oynayan tim başarılı olur. DANA 4-6 kişi tarafında kabuklu ceviz büyüklüğünde bir taş 2.5-3m boyunda değneklerle oynanan bir oyundur. Oyuncu sayısına göre değişmekle birlikte 7-8 m. çapında bir dairenin çemberleri üzerine eşit aralıklarla oyucu sayısının bir eksiği kadar küçük çukurlar (5-10 cm çapında) açılır. Dairenin merkezine ise biraz daha büyük bir çukur açılır. Ebe ortada olur ve kabuklu ceviz büyüklüğündeki taşın sopalarla ortadaki çukura girmesine çalışılır.

GÜLLE OYUNU:

Özel taşlardan (çoğu renkli ve sağlam) çekiçle günlerce pinpon topundan büyük veya küçük taş gülleler yapılır. Gülle üç,dört,beş kişi ile oynandığı gibi yeke yek de oynanır.Oyunda gülle, enek ,andız,mazı,düğme ve para (metal) kullanılır.Sıra alınır.Evvel,evvel önü, kaval, kaval önü, gazel diye sıralanır, bu sırayla işaret ve orta parmak üst üste getirilerek,hedefe vurma çalışmaları yapılır. Oyun kar amacı güder. Oyunda kaybedenlere “düp çıktı” denir.

KÖKÜÇ OYUNU:

Ucu sivri iki değnekle oynanır.

KOVALAMBAÇ:

Toprak damlarda oynanırdı.Kura çekilerek,birisi diğer oyuncuları yakalamaya çalışır.

EL TUTMAMCA OYUNU:

İkişer eşleşerek kura sonucu iki eş el ele tutuşarak diğer oyuncuları yakalamaya çalışır.Bu sırada diğer oyuncular kovalayanların elerini tutmaya , sırtlarına elle vurmaya çalışırlar.

ÇOTULUM EŞŞEĞİ OYUNU:

İki grup arasında kura çekilerek oynanır. Kurada kalan grubun bir ebesi olur. Ebe elamanlarını kafa kafaya gelecek şekilde çatar ve onların üzerine diğer oyuncuları bindirmemek için etrafında pervane gibi döner. Ayağı ile vurmaya çalışır.Esas çatılanların sırtına binmektir.

UZUN EŞŞEK OYUNU:

Toprak damlarda genellikle bacaya destek alınarak oynanırdı.İki grup arasında kura çekilerek oynanır.Arka arkaya kambur bir şekilde dizilen oyuncuların üzerine geriden hız alınarak sırayla atlanır….

Dİ-Pİ OYUNU:

Bir grup çocuk kendilerini değişik şekillere sokarak(yüzlerini siyaha boyamak gibi) ev ev gezerek bulgur vb. toplayarak,onunla yiyecek yaparlar… Koro halinde eve giren çocuklar “pi-pi pi ister, düğümlü ipi ister,verene sağ olsun der, vermeyenden küpe ister” derler.

SAKLAMBAÇ OYUNU:

Bugün oynanan oyunlara benzer bir oyun.

KALE OYUNU:

Düz ve taşlı yerde oynanır.İki grup eşleşerek kura çekerler. Yaklaşık 20 metre mesafe bırakarak iki taraf yassı ayakta durabilecek taşları dikerler.Sırayla ,bu taşlara taş atarak yıkmaya çalışırlar.Hangi grup önce yıkarsa , öbür grup onları sırtında kale tarafına taşır.

TEK KALE:

Kale oyunu gibidir.İki kişi arasında ve tek kale şeklinde oynanır. Yenen kişi arka arkaya geriye kaçarken öbürü onun yakalar.Kaçan yakalayan sırtına binerek karşı kaleye kadar gider.

LÜĞÜM OYUNU(Beş Taş): Kızlar oynar. Oyunun kendine has kuralları vardır.

ÇİZGİ(Çizik) OYUNU: Bugün de oynanan oyundur.